رویداد ها (events) در جاوا اسکریپت (JavaScript)

یکی از قابلیت های بسیار مفید و کاربردی استفاده از جاوا اسکریپت (JavaScript) در طراحی صفحات و برنامه های تحت وب، واکنش های تعاملی آن متناسب با رفتار کاربر است، به فرض هنگامی که روی یک دکمه در صفحه ای کلیک می شود، می توان همزمان یا پس از آن، تابعی مبتنی بر جاوا اسکریپت را در سمت کاربر اجرا کرد و پیش از ارسال درخواست به سرور، پردازش های اولیه را بر روی آن انجام داد، این قدرت جاوا اسکریپت بیشتر متکی بر عناصری به نام رویداد (event) است که با وقوع آنها، عملیات تعریف شده خاصی در مرورگر اجرا می شود، در ادامه آموزش در این باره بیشتر خواهیم گفت.

معنی رویداد (event) در جاوا اسکریپت

به طور ساده رویداد (event) در برنامه نویسی جاوا اسکریپت به معنی اتفاقی در یک صفحه وب است که می تواند عامل آن، کاربر یا به فرض بارگذاری کامل یک صفحه باشد، بعد از بروز این اتفاق (رویداد)، مفسر جاوا اسکریپت مرورگر، آن را شناسایی کرده و متناسب با تابع تعریف شده، آن را اجرا می کند، لذا همانطور که پیش تر در بحث توابع (functions) دیدیم، رویدادها در واقع حکم استارت، برای موتور توابع را بازی می کنند و یک تابع بدون رویداد معمولا قابل اجرا نیست، برای آشنایی بیشتر به مثال زیر توجه کنید (کافی است کد را در یک صفحه html کپی و آن را تست کنید).

توابع (Functions) در جاوا اسکریپت (JavaScript)

معمولا در هر زبان برنامه نویسی، توابع (Functions) نقشی کلیدی در پیش برد اهداف برنامه نویس و تسهیل کدنویسی دارند، توابع به سان ماشین هایی هستند که هر بار با توجه به مواد اولیه، خروجی متفاوتی تولید می کنند، خوشبختانه این امر در جاوا اسکریپت (JavaScript) شباهت زیادی به دیگر زبان برنامه نویسی وب یعنی PHP دارد، این موضوع باعث می شود کاربرانی که با PHP آشنایی دارند، به راحتی بخش توابع در جاوا اسکریپت را فرا بگیرند، هر چند بهتر است ابتدا زبان های سمت کاربر را یاد بگیرید و سپس به برنامه نویسی سمت سرور بپردازید، به هر صورت در ادامه آموزش های مقدماتی جاوا اسکریپت، این بار به سراغ توابع رفته ایم.

تابع چیست و چه کاربردی دارد؟

اولین سوالی که ممکن است به ذهنتان برسد این است که اصلا تابع چیست و چه کاربردی دارد؟! پاسخ این است که توابع یا Functions بیشتر شبیه ماشین هایی هستند که با دستورالعملی ثابت، هر بار با توجه به ورودی که دریافت می کنند، خروجی متفاوت می دهند، مثلا در دنیای واقعی، دستگاه چاپی را تصور کنید، مسلما با توجه به رنگ ها، تنظیمات و داده هایی که تعیین می کنید، خروجی منحصر به فردی خواهید داشت! عملکرد توایع هم بی شباهت به این مثال نیست، در برنامه نویسی شرایطی پیش می آید که یک رفتار به تعداد خیلی زیاد ممکن است تکرار شود، مثلا یک فونت در صفحات مختلف تنظیم گردد، اگر بخواهیم هر بار تمام جزئیات را تک به تک برای هر صفحه بنویسیم، علاوه بر اینکه این کار وقت زیادی از ما می گیرد، باعث افزایش ضریب خطا و حجم صفحات می شود، از این رو، روش بهتر و حرفه ای تر آن است که یک بار الگویی را به شکل تابع بنویسیم و هر بار ورودی های متفاوت (یا مشابه) به آن بدهیم و خروجی دریافت کنیم.

حلقه for و while در جاوا اسکریپت (JavaScript)

اگر تا این مرحله، آموزش های مقدماتی بخش جاوا اسکریپت را دنبال کرده باشید، حتما با کلیاتی از آن آشنا شده اید، شیوه نگارش و دستورالعمل (syntax) آن را فراگرفته اید و قادر هستید یک کد ساده بنویسید و از آن خروجی بگیرید، در مطلب گذشته دیدیم که چگونه از مقایسه (Comparison) و شرط (If و Else) استفاده کنیم و تفکری که در ذهن داریم را در بستر مفسر جاوا اسکریپت پیاده سازی کنیم، حال در ادامه آموزش های مقدماتی می خواهیم شما را با عنصری دیگر به نام حلقه (loop) آشنا کنیم و با دو نوع پرکاربرد آن یعنی for و while به کمک مثالهایی، تمرین نمائیم.

حلقه های for و while در جاوا اسکریپت چه کاربردی دارند؟

اگر بخواهیم به زبان ساده کاربرد حلقه ها را توضیح دهیم، باید بگویم حلقه ها در زبان های برنامه نویسی (عموما) و به طور خاص در جاوا اسکریپت برای محاسبات تکراری با مقادیر متفاوت کاربرد دارند، مثلا اگر نمرات 100 دانش آموز را داشته باشیم و بخواهیم معدل آنها را حساب کنیم، به جای نوشتن کد برای تک تک آنها، یک کد به صورت حلقه می نویسیم و تنها در هر دور محاسبه، مقادیر را با نمرات و اسامی دانش آموزان جایگزین می کنیم؛ از لحاظ برنامه نویسی حلقه ها نیاز به یک شرط دارند و تا زمانی که آن شرط درست باشد (true باشد)، ادامه پیدا خواهند کرد، به عنوان نمونه، در مثالی که پیش تر ذکر شد، شرط می تواند این باشد: تا زمانی که (while) تعداد دانش آموزان به 100 نرسیده (100 > var) محاسبه را انجام بده.

حلقه for در جاوا اسکریپت (javascript for loop):

تعریف متغیرها، محاسبات و عملگرها در جاوا اسکریپت (javascript)

در مطلب گذشته از بخش آموزش مقدماتی جاوا اسکریپت (javascript)، خلاصه و کوتاه در مورد این زبان انعطاف پذیر و کاربردهای آن در صفحات وب (html) گفتیم و چند مثال را با هم بررسی کردیم؛ در این مطلب می خواهیم متغیرها، محاسبات، عملگرها و نکات کلی مورد نیاز جهت آشنایی و شروع کدنویسی جاوا اسکریپت را به کمک مثال با هم مرور کنیم، سعی کرده ایم که آموزش ها به ساده ترین و در عین حال کاربردی ترین شکل ممکن عنوان شوند تا از طرح مباحث خسته کننده و تکراری جلوگیری شود.

نکات کلی که باید بدانید:
- جاوا اسکریپت حساس به حروف بزرگ و کوچک است، یعنی به فرض متغیر var با Var از نظر مفسر این زبان متفاوت است.
- برای قرار دادن متن راهنما بین کدها از شیوه /*متن راهنما*/ یا متن راهنما// استفاده کنید.
- کدهای جاوا اسکریپت بین تگ head یا body قابل اجرا هستند و به صورت فایل خارجی نیز می توان آنها را ایمپورت کرد.
- جاوا اسکریپت زبانی سمت کاربر است، یعنی تنها روی مرورگر کاربران قابل پردازش و اجرا است.

آرایه (Array) در جاوا اسکریپت (JavaScript)

بحث آرایه ها در زبان های برنامه نویسی مخصوصا در برنامه نویسی وب از جمله شیرین ترین و در عین حال حساس ترین مباحث به شمار می آید، از طرفی استفاده از آرایه (Array) در برنامه نویسی های پیشرفته یک امر اجتناب ناپذیر است ولی به دلیل وجود ظرایف خاص، جزئیات و اینکه درک صحیح این قابلیت نیاز به فراگیری دقیق مقدمات آن دارد، می تواند در نگاه نخست مبحثی پیچیده و عجیب به نظر برسد؛ از این رو در ادامه آموزش های مقدماتی جاوا اسکریپت (JavaScript)، این بار به سراغ آرایه ها رفته ایم تا با هم، کمی بیشتر در دنیای جالب آن سیر کنیم.

آرایه (Array) چیست؟

آرایه در برنامه نویسی، به یک متغیر گفته می شود که درون خود، متغیرهایی زیر مجموعه با نام و مقادیر متفاوت دارد، به طور مثال دفترچه ای را در نظر بگیرید (آرایه) که تعدادی صفحه دارد (شماره هر صفحه = نام متغیرهای آرایه) و در هر صفحه، اطلاعاتی وجود دارد (مقادیر متغیرهای درون آرایه)، کارکرد آرایه ها نیز بی شباهت به این مثال نیست؛ توجه کنید که این سیستم به صورت از پیش تعریف شده (built-in یا درونی) در مفسر جاوا اسکریپت وجود دارد، یعنی نیازی نیست برای تفهیم کارکرد آرایه ها به مرورگر، تمام جزئیات را بنویسیم، اما لازم است که برای ایجاد و به کارگیری آرایه ها، اصول و قواعد خاصی را در رابطه با شیوه نگارش (syntax) آنها رعایت کنیم که در ادامه خواهیم گفت.

شیوه نگارش (syntax) آرایه در جاوا اسکریپت

داستان حضرت لقمان وعزیر

شرح حال حضرت لقمان(ع)

  حضرت لقمان یکی از حکمای صالح ووارسته بزرگ تاریخ میباشد که نامش 2بار در قرآن ذکر شده است و 1 سوره نیز به نامش میباشد.او فرزند عنقی بن مزید بن صارن ولقبش ابوالاسود بود.او از اهالی نَوبه بوده ،از این رو سیاه پوست ودارای لبهای درشت بود وقدمهای گشاد وبلند داشت،او مدتی چوپان و برده قین بن حسر از ثروتمندان بنی اسرائیل بود،سپس بر اثر بروز حکمت از او ،اربابش او را آزاد کرد.او بنده ای صالح بود که اکثر عمر خود را در میان بیابانها گذراند تا آنکه در زمان یونس بسوی مردم نینوا در موصل مبعوث گردید.او از کسانی است که عمر طولانی کرده وبا 400 پیامبر ملاقات نموده است.

حضرت لقمان دارای مقام حکمت بود.قرآن قسمتهایی از سخنان حکمت آمیز این مرد الهی را بازگو کرده است که خلاصه ای از آن به این شرح میباشد:

داستان حضرت صالح(ع)

حضرت صالح از پيامبران عظيم الشاني است كه نام مباركش نه بار در قرآن ذكر شده است.ايشان در 16 سالگي به پيامبري مبعوث وتا 120 سالگي به ارشاد قومش پرداخت ولي جز اندكي به او ايمان نياوردند.ايشان 280 سال عمر كرد وقبرش در وادي السلام نجف ميباشد.

رسالت حضرت صالح

خداوند بنده خود صالح را به ميان قوم ثمود فرستاد تا آنها را از گمراهي وبت پرستي نجات دهد .حضرت صالح از راههاي گوناگون به ارشاد قومش ميپرداخت وآنها را به پرستش خداي يگانه دعوت مينمود اما قوم ثمود به او ايمان نمي آوردند وبه پرستش بتهاي 70 گانه خود مشغول بودند.يكي از عادات آنها زياده روي در خوردن وآشاميدن وساختن بناهاي مجلل بود.اما صالح آنها را از اينكار منع ميكرد وبه ارشاد آنها ميپرداخت.اما قومش به جاي تمكين از او وي را به هذيان گوئي متهم مي كردند.آنها از صالح خواستند تا معجزه اي بياورد تا دليلي بر حقانيتش باشد.از اينرو خداوند معجزه اي روشن براي آنها آورد.

داستان حضرت ذالكفل وشعيب(ع)

سرگذشت حضرت ذالكفل

 نام مباركش دو بار در قرآن آمده است.قرآن در مورد قومي كه به سويشان فرستاده شده مطلبي نفرموده اما مورخان بر اين عقيده اند كه او از فرزندان حضرت ايوب بوده ونام اصليش بشربن ايوب بوده است كه خداوند او را براي هدايت مردم روم فرستاده است.

وي مردم را به جهاد براي خدا دعوت مينمود اما مردم از او خواستند كه اگراز خدا بخواهي كه مرگ به سراغ ما نيايد جهاد خواهيم كرد.ذالكفل قضيه را در غالب مناجات به خدا عرضه كرد وخدا عمرشان را طولاني واورا كفيلشان قرار داد.

خداوند دعاي آنها را مستجاب نمود تا آنجائي كه صاحب فرزندان بسيار شدند تا جايي كه از عهده نگهداريشان برنيامدند ودر نتيجه از ذالكفل خواستند تا خداوند آنها را به وضع قبليشان برگرداند.

داستان حضرت داوود وسلیمان

شناسنامه حضرت داوود(ع)

ایشان از انبیاء بنی اسرائیل است که علاوه بر قدرت معنوی ونبوت دارای حکومت وسیعی نیز بود ونام مبارکش 16 بار در قرآن ذکر شده است.ایشان در سرزمینی بین مصر وشام به دنیا آمد ونام پدرش ایشا بود.او 100 سال عمر کرد که 40سالش را بر مردم حکومت ورهبری نمود.

داوود به معنای کسی است که زخم دل خویش را با داروی محبت التیام بخشدونیز گفته اند کسی است که عشق وسوز خود را با اطاعت وفرمانبرداری از خداوند شفا بخشید.روایت شده که داوود کنیزی داشت که مامور بود هرشب درب خانه را قفل کند تا ایشان به عبادت بپردازند.شبی کنیزک مرد غریبه ای را در خانه دید وبه او گفت که با اجازه چه کسی وارد شده ای واو در جواب گفت که من بدون اجازه شاهان بر آنها وارد میشوم داوود از این صحبتها متوجه شد که ملک الموت به سراغش آمده است.

 وبه او گفت که چرا از قبل به من خبر آمدنت را ندادی ؟

عزرائیل گفت :من قبلا پیامهای زیادی را برایت فرستادم!

داستان حضرت ايوب(ع)

 حضرت ايوب از انبياء مشهور بوده ونام مباركش 4 بار در 4 سوره قرآن آمده است.ايوب از ريشه آب يؤوب يعني كسيكه بار ديگر سلامت ونعمت ومال وفرزندان به او بازگردانده شود بوده است.وي از فرزندان حضرت ابراهيم است.ايشان در سن 93 سالگي فوت كرد ودر قله كوه جحاف در حدود يمن به فاصله هشتاد ميل از عدن دفن شده است.

 سرگذشت ايوب وآزمايش عجيب او

ايوب در يكي از نواحي شام به نام بثنه زندگي ميكرده است و7 سال در آن شهر به عبادت وپرستش خداوند مردم را تبليغ مينموده وفقط سرانجام 3 نفر دعوت او را اجابت نموده اند.وي يكي از پيامبران است كه قرآن نبوت وپيامبري او را بيان كرده است.او فردي مهربان وبا تقوا بوده ودر مهمان نوازي شهرت داشته وقوم خود را به پرستش خدا دعوت مينموده است.

ايشان داراي مال فراواني بوده وداراي خدمه وحشم فراواني بوده ا ست.اوقاتي بر او گذشت كه همه اموال خود را از دست داد وبه انواع بلايا وامراض مبتلا گشت وجز زبانش كه به ذكر خدا مشغول بود عضو سالمي برايش نماند ولي او در تمامي اين مراحل صبر نمود وناله نكرد.بيماري او آنقدر طولاني شد كه هيچكس با او هيچ رابطه نداشت وبه خاط بيماريش او را از شهر بيرون نمودند وجز همسرش هيچكس ديگر به او مهرباني ننمود ودر راه نگهداري ومراقبت از او تمام مال ودارايي خود را از دست داد تا جائيكه مجبور شد براي گذران زندگي براي مردم كار كند.همه اين گرفتاريها صبر وشكر ايوب را زياد كرد تا آنجائيكه صبر او زبانزد خاص وعام شد.